Otizm spektrum bozukluğu (OSB), kişinin iletişim kurma, başkalarıyla etkileşim ve dünyayı deneyimleme biçimini etkileyen, çoğu zaman tekrarlayıcı davranışlar veya yoğun ilgi alanlarıyla birlikte görülen ömür boyu süren gelişimsel bir durumdur. Belirtiler genellikle yaşamın ilk iki yılında ortaya çıkar.
Önemli noktalar
- Otizm bir yelpazedir: beceriler ve destek ihtiyacı kişiden kişiye çok değişir.
- Erken belirtiler çoğu zaman göz teması, isme tepki, jestler, işaret etme ve ilgiyi paylaşmayla ilgilidir.
- Erken değerlendirme ve destek önemli fark yaratabilir.
Erken belirtiler nelerdir?
CDC'nin sıraladığı erken belirtiler arasında şunlar vardır:
- Göz temasından kaçınma veya göz temasını sürdürememe
- 9. aya kadar adına tepki vermeme
- 12. aya kadar el çırpma gibi basit karşılıklı oyunları oynamama
- 12. aya kadar el sallama gibi jestleri hiç ya da çok az kullanma
- 15. aya kadar sevdiği bir nesneyi göstermek gibi ilgisini paylaşmama
- 18. aya kadar ilginç bir şeyi göstermek için işaret etmeme
- Oyuncakları sıraya dizip sıra bozulunca üzülme veya küçük değişikliklere aşırı tepki
- Kelime veya cümleleri tekrar etme, el çırpma, sallanma ya da kendi etrafında dönme
- Seslere, kokulara, tatlara, görüntülere veya dokulara alışılmadık tepkiler
Otizm nasıl tanılanır?
Otizmin kan testi yoktur. Tanıyı, çocuğun gelişimini ve davranışını gözlemleyen uzmanlar koyar. Amerikan Pediatri Akademisi, genel gelişimsel taramayla birlikte 18 ve 24. ay kontrollerinde otizm taraması yapılmasını önerir.
Ne zaman doktora danışmalı?
Bu belirtilerden birkaçını fark ederseniz doktorunuzla konuşun; çocuğunuz herhangi bir yaşta dil veya sosyal becerilerini kaybederse vakit kaybetmeden doktora başvurun. Erken destek hizmetleri hakkında bilgi almak için tanıyı beklemeniz gerekmez.
Sık sorulan sorular
Hayır. Büyük çalışmalar aşılar ile otizm arasında bir bağlantı olmadığını defalarca göstermiştir.
Güvenilir bir tanı çoğu zaman 2 yaş civarında konabilir; tarama ise durumu daha erken ortaya çıkarabilir.