Sözlük
Bebek gelişimi ve sağlığında karşınıza çıkan terimlerin araştırmalara dayanan sade açıklamaları; Yuppo Lab uzmanları tarafından hazırlandı.
A
Açık uçlu oyun
Bloklar, kutular veya kumaşlar gibi tek bir doğru kullanımı olmayan malzemelerle oynanan, çocuğun hayal gücünü öne çıkaran oyun.
Daha fazla bilgi
Agulama
Bebeğin ağlama dışında çıkardığı "aaa", "ooo" gibi ilk yumuşak ünlü sesler; genellikle 2. ay civarında başlar.
Daha fazla bilgiAğlama dönemi (PURPLE)
Yaşamın ilk aylarında ağlamanın arttığı, 2. ay civarında zirveye ulaşıp 3-5. aylarda azaldığı normal dönem için kullanılan ad.
Daha fazla bilgiAktif uyku (REM uykusu)
Bebeğin kıpırdandığı, ses çıkardığı, düzensiz nefes aldığı ve kapalı göz kapaklarının altında gözlerinin hareket ettiği hafif uyku evresi; yenidoğanlar uykularının yaklaşık yarısını bu evrede geçirir.
Daha fazla bilgiAlerjen tanıtımı
Yumurta, yer fıstığı gibi sık alerji yapan besinlerin ek gıda döneminin başında, olası bir tepkinin kaynağı anlaşılabilsin diye her seferinde tek bir yeni besin denenerek bebeğe tanıtılması.
Daha fazla bilgiAlıcı dil
Kelimeleri, cümleleri ve jestleri anlama becerisi; bebeklerde konuşma becerisinden önce gelişir.
Daha fazla bilgiAna kucağı
Bebeğin yarı yatar pozisyonda oturduğu, hareket ettikçe hafifçe sallanan veya zıplayan alçak oturak; gözetim altındaki uyanık zamanlar içindir, uyku için kullanılmamalıdır.
Daha fazla bilgiAni Bebek Ölümü Sendromu (SIDS)
1 yaşından küçük, sağlıklı görünen bir bebeğin genellikle uykuda ani ve açıklanamayan biçimde ölümü; risk ilk 6 ayda en yüksektir.
Daha fazla bilgiAşılama (aşı takvimi)
Ciddi bulaşıcı hastalıklara karşı korumak için aşıların her ülkenin sağlık otoritesinin belirlediği takvime göre yapılması.
Daha fazla bilgiAşırı uyarılma
Bebeğin fazla ses, ışık, hareket veya etkileşimden sonra huzursuzlanması; çoğu zaman başını çevirme, göz temasından kaçınma veya ağlamayla kendini gösterir.
Daha fazla bilgiAşırı yorgunluk
Bebeğin çok uzun süre uyanık kalması sonucu daha zor sakinleştiği ve çoğu zaman daha kötü uyuduğu durum.
Daha fazla bilgiAtak dönemi
Bebeğin bir süre daha huzursuz olduğu, daha sık emmek istediği veya daha kötü uyuduğu, gelişimsel değişimlerle ilişkilendirilen dönemler için kullanılan popüler ifade.
Daha fazla bilgiAteş
Vücut ısısının 38°C veya üzerinde olması; 3 aydan küçük bebeklerde her zaman vakit kaybetmeden doktora gösterilmelidir.
Daha fazla bilgiAteşli havale (febril konvülsiyon)
6 ay - 5 yaş arası çocuklarda yüksek ateşin yol açtığı nöbettir. Genellikle kısa süreli ve kalıcı zararsız olsa da, ilk kez yaşanan her nöbette profesyonel tıbbi değerlendirme şarttır; uzayan, tekrarlayan veya vücudun tek bir bölgesinde odaklanan nöbetlerde ise acil uzman müdahalesi gerekir.
Daha fazla bilgiAtopik dermatit (egzama)
Kuru, kaşıntılı ve kızarık lekelerle seyreden, alevlenip yatışan uzun süreli bir cilt hastalığı; bebeklerde çoğunlukla yanaklarda ve kol-bacak kıvrımlarında başlar.
Daha fazla bilgiAyrılık kaygısı
Bebeğin bağlı olduğu kişilerden ayrıldığında ağlaması ve onlara yapışması; genellikle 8-10. aylar arasında ortaya çıkar ve bağlanmanın normal bir işaretidir.
Daha fazla bilgiB
Babıldama (heceleme)
"Ba-ba", "da-da" gibi ünsüz ve ünlünün art arda tekrarlandığı heceler; genellikle 6-9. aylar arasında başlar ve ilk kelimelerin temelini oluşturur.
Daha fazla bilgiBabinski refleksi
Ayak tabanı okşandığında başparmağın yukarı kalkıp diğer parmakların yelpaze gibi açıldığı yenidoğan refleksi; genellikle 1-2 yaş arasında kaybolur.
Daha fazla bilgiBağlanma
Bebeğin kendisine düzenli ve duyarlı biçimde bakan kişilerle kurduğu derin duygusal bağ; ilk olarak John Bowlby'nin çalışmalarıyla tanımlanmıştır.
Daha fazla bilgiBaş kontrolü
Bebeğin başını sallanmadan dik tutabilmesi; karın üstü zamanıyla güçlenir ve genellikle 4. aya kadar yerleşir.
Daha fazla bilgiBebek aknesi
İlk haftalarda bebeğin yüzünde çıkan küçük kırmızı veya beyaz sivilceler; zararsızdır ve genellikle tedavi gerekmeden geçer.
Daha fazla bilgiBebek botulizmi
Clostridium botulinum bakterisinin bağırsakta çoğalmasıyla 12 aydan küçük bebeklerde görülen nadir ama ciddi hastalık; bu nedenle 1 yaşından küçük bebeklere asla bal verilmemelidir.
Daha fazla bilgiBebek işaret dili
Bebeklerin konuşmaya başlamadan önce iletişim kurmak için kullanabildiği basit el işaretleri.
Daha fazla bilgiBebek liderliğinde beslenme (BLW)
Bebeğin kaşıkla püre yerine eliyle tutabileceği yumuşak yiyecek parçalarını kendi kendine yediği ek gıdaya başlama yöntemi; genellikle 6. ay civarında başlanır.
Daha fazla bilgiBebek maması (formül mama)
Anne sütü yerine veya yanında kullanılan, bebeğin besin ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretilmiş süt.
Daha fazla bilgiBebek taşıma şalı (sling)
Bebeği bedene yakın taşımak için ebeveynin üzerine çapraz bağlanan kumaş; bebeğin yüzü görünür, çenesi göğsünden uzakta ve vücudu yukarıda, sıkıca oturur durumdayken en güvenlidir.
Daha fazla bilgiBeyaz gürültü
Vantilatör sesi veya "şşş" gibi, bazı bebeklerin uykuya dalmasına ve uykuda kalmasına yardımcı olan sabit ve sürekli arka plan sesi.
Daha fazla bilgiBıngıldak (fontanel)
Bebeğin kafatası kemikleri arasındaki yumuşak bölgeler; büyük olan ön bıngıldak genellikle 12-18. aylar arasında kapanır.
Daha fazla bilgiBilişsel gelişim
Düşünme, öğrenme, hatırlama ve problem çözme becerilerinin gelişimi.
Daha fazla bilgiBronşiyolit
Akciğerlerdeki küçük hava yollarının viral enfeksiyonu; 2 yaş altındaki çocuklarda sıktır ve çoğunlukla RSV'den kaynaklanır.
Daha fazla bilgiBüyüme atağı
Bebeğin hızla büyüdüğü, daha aç göründüğü ve daha sık beslenmek istediği, genellikle birkaç gün süren kısa dönem.
Daha fazla bilgiBüyüme eğrisi
Çocuğun boyunu, kilosunu ve baş çevresini zaman içinde izlemek ve aynı yaş ve cinsiyetteki çocuklarla karşılaştırmak için kullanılan grafik.
Daha fazla bilgiC
Cımbız tutuşu (kıskaç kavrama)
Küçük nesneleri başparmak ve işaret parmağının uçlarıyla tutma becerisi; genellikle 9-12. aylar arasında gelişir.
Daha fazla bilgiÇ
Çekerek ayağa kalkma
Bebeğin mobilyaya veya bir kişiye tutunarak kendini ayağa kaldırması; genellikle 8-10. aylar arasında görülür.
Daha fazla bilgiÇift dilli gelişim
Çocuğun erken yaştan itibaren iki veya daha fazla dili birlikte öğrenmesi; dil gecikmesine yol açmaz.
Daha fazla bilgiÇiğneme becerisi
Yiyeceği yutmadan önce ağızda parçalayıp ezme becerisi; dişler çıkmadan diş etleriyle başlar ve bebek yeni kıvamlarla tanıştıkça gelişir.
Daha fazla bilgiÇocuk liderliğinde oyun
Yetişkinin oyunu yönlendirmek yerine çocuğun ilgisini ve fikirlerini takip ettiği oyun biçimi.
Daha fazla bilgiD
D vitamini desteği
Anne sütünde D vitamini genellikle az bulunduğundan, özellikle anne sütü alan bebeklere sağlıklı kemik gelişimi için D vitamini damlası verilmesi.
Daha fazla bilgiDehidratasyon (dehidrasyon, sıvı kaybı)
Vücudun aldığından fazla sıvı kaybetmesi; bebeklerde ishal, kusma veya ateşle hızla gelişebilir.
Daha fazla bilgiDemir takviyesi
Doğumdan gelen doğal demir depoları tükenmeye başlayan bebeklere (genellikle 4–6. aydan itibaren), prematüre doğanlara veya demir eksikliği tespit edilen bebeklere hekim kontrolünde demir damlası verilmesi.
Daha fazla bilgiDidaktik oyun
Şekil yerleştirme kutusu, yapboz veya halka dizme gibi belirli bir beceri ya da kavramı öğretmek için tasarlanmış, genellikle tek bir doğru kullanımı olan malzemelerle oynanan oyun.
Daha fazla bilgiDil bağı
Dilin altındaki doku şeridinin kısa veya gergin olması nedeniyle dil hareketinin kısıtlandığı ve bazen beslenmeyi zorlaştırabilen durum.
Daha fazla bilgiDil edinimi
Çocuğun dili anlamayı ve kullanmayı öğrenme süreci; agulama ve babıldamayla başlar, 12. ay civarında ilk kelimeyle ve ardından cümlelerle devam eder.
Daha fazla bilgiDiş çıkarma
Süt dişlerinin diş etinden çıkması süreci; ilk diş genellikle 6. ay civarında görülür.
Daha fazla bilgiDoğum sonrası depresyon
Doğumdan sonraki aylarda iki haftadan uzun süren kalıcı üzüntü, ilgi kaybı, umutsuzluk veya kaygı; hem anneleri hem babaları etkileyebilir ve tedavi edilebilir.
Daha fazla bilgiDönme
Bebeğin kendi kendine yüzüstünden sırtüstüne veya sırtüstünden yüzüstüne dönmesi; genellikle 4-6. aylar arasında görülür.
Daha fazla bilgiDördüncü trimester
Doğumdan sonraki yaklaşık ilk 12 hafta için kullanılan, bebeğin rahim dışındaki hayata, ailenin de yeni düzene alıştığı dönemi anlatan ifade.
Daha fazla bilgiDuyarlı bakım
Bebeğin sinyallerini fark edip onlara zamanında ve uygun biçimde yanıt vermek; Dünya Sağlık Örgütü'nün Özenli Bakım Çerçevesi'nin beş bileşeninden biridir.
Daha fazla bilgiDuygu düzenleme
Güçlü duyguları fark etme, yönetme ve onlardan sonra toparlanabilme becerisi; erken çocukluk boyunca bakım verenlerin desteğiyle yavaş yavaş gelişir.
Daha fazla bilgiDuyusal hassasiyet
Yüksek seslere, parlak ışıklara, belirli dokulara veya giysi etiketlerine olağandan daha güçlü tepki verme.
Daha fazla bilgiDuyusal işleme
Beynin dokunma, ses, ışık ve hareket gibi duyulardan gelen bilgileri alma, düzenleme ve bunlara yanıt verme biçimi.
Daha fazla bilgiDuyusal oyun
Su, kum, oyun hamuru ve farklı dokular gibi malzemelerle duyuları harekete geçiren oyun.
Daha fazla bilgiDüzeltilmiş yaş
Erken doğan bir bebeğin gerçek yaşından erken doğduğu hafta sayısı çıkarılarak hesaplanan yaş; gelişim yaklaşık 2 yaşına kadar buna göre izlenir.
Daha fazla bilgiE
Ebeveyn dili
Yetişkinlerin bebeklerle konuşurken doğal olarak kullandığı, gerçek kelimelerle yapılan daha yavaş, daha tiz ve melodik konuşma biçimi; araştırmalar dil gelişimini desteklediğini gösterir.
Daha fazla bilgiEbeveyn tükenmişliği
Ebeveynliğin yükü uzun süre ebeveynin kaynaklarını aştığında gelişen, çoğu zaman çocuktan duygusal uzaklaşma ve başarısızlık hissiyle birlikte görülen fiziksel ve duygusal bitkinlik.
Daha fazla bilgiEk gıdaya geçiş
Anne sütü veya mamanın yanında katı yiyeceklere başlanması; Dünya Sağlık Örgütü 6. ay civarında başlanmasını önerir.
Daha fazla bilgiEkran süresi
Çocuğun ekrana bakarak geçirdiği süre; Dünya Sağlık Örgütü 2 yaş altındaki çocuklar için önermez.
Daha fazla bilgiEmekleme
Eller ve dizler üzerinde ya da karın üstü sürünerek ilerleme; pek çok bebek 6-10. aylar arasında başlar, bazıları ise bu evreyi hiç yaşamaz.
Daha fazla bilgiEmzik
Bebeğin emme ihtiyacını karşılayan, meme ucu biçimindeki yumuşak nesne; Amerikan Pediatri Akademisi uyku zamanı emzik verilmesinin ani bebek ölümü riskini azaltabileceğini belirtir.
Daha fazla bilgiEmzirme
Bebeğin anne sütüyle beslenmesi; Dünya Sağlık Örgütü ilk 6 ay yalnızca anne sütü, sonrasında ek gıdayla birlikte 2 yaş ve ötesine kadar emzirmeyi önerir.
Daha fazla bilgiErken müdahale
Gelişimsel gecikmesi olan veya risk taşıyan bebek ve küçük çocuklara verilen fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi, ergoterapi gibi destek hizmetleri.
Daha fazla bilgiErken uyanma
Bebeğin düzenli olarak beklenenden çok erken, örneğin sabah 5'ten önce güne başlaması; çoğu zaman sabah ışığı, yatma saati veya gündüz uykularının zamanlamasıyla ilişkilidir.
Daha fazla bilgiEş düzenleme
Çocuk duygularını kendi başına düzenleyebilir hale gelmeden önce, sakin bir yetişkinin sesi, dokunuşu ve varlığıyla bebeğin güçlü duygularını yatıştırmasına yardım etmesi.
Daha fazla bilgiF
Felaket uykusu
Bebeğin genellikle 30-45 dakikalık tek bir uyku döngüsünü bile tamamlamadan uyandığı ve yeniden uykuya dalmakta zorlandığı kısa gündüz uykusu için kullanılan popüler ifade.
Daha fazla bilgiG
Gaz çıkarma
Beslenme sırasında yutulan havanın çıkması için bebeğin dik tutulup sırtına hafifçe vurulması veya sırtının ovulması.
Daha fazla bilgiGaz sancısı
Bebeğin sindirim sisteminde sıkışan havanın yol açtığı rahatsızlık; huzursuzluğun sık nedeni olarak görülse de bebeklerdeki gazın çoğu normaldir ve zararsızdır.
Daha fazla bilgiGece boyu uyuma
Bebeğin gece uyanmadan uzun süre uyuması; araştırmalarda çoğu zaman 6-8 saatlik kesintisiz uyku olarak tanımlanır.
Daha fazla bilgiGece terörü
Çocuğun derin uykudan kısmen uyanıp çığlık attığı ve uyanık gibi göründüğü ama aslında hâlâ uyuduğu nöbetler; en sık okul öncesi yıllarda görülür.
Daha fazla bilgiGelişim basamağı
Gülümseme, oturma, yürüme gibi çoğu çocuğun belirli bir yaşa kadar kazandığı beceri; CDC'nin 2022 listelerinde her basamak, çocukların en az %75'inin o yaşta gösterdiği beceridir.
Daha fazla bilgiGelişimsel gerileme
Çocuğun kelimeler veya sosyal beceriler gibi daha önce kazandığı bir beceriyi kaybetmesi; her zaman doktorla konuşulmalıdır.
Daha fazla bilgiGelişimsel tarama
Gelişimsel gecikmeleri erken fark etmek için standart araçlarla yapılan kısa değerlendirme; Amerikan Pediatri Akademisi 9, 18 ve 30. aylarda yapılmasını önerir.
Daha fazla bilgiGöbek kordonu
Anne karnında bebeği plasentaya bağlayan kordon; doğumdan sonra kalan parçası, genellikle 1-3 hafta içinde düşene kadar temiz ve kuru tutulmalıdır.
Daha fazla bilgiGündüz uykusu (kestirme, şekerleme)
Bebeğin gün içinde uyuduğu kısa uyku; sayısı çocuk büyüdükçe azalır.
Daha fazla bilgiGüvenli uyku
Bebeği her uykuda sırtüstü, sert ve düz bir yüzeye, yatağında yumuşak eşya olmadan yatırmak gibi ani bebek ölümü ve uyku kazaları riskini azaltan uygulamalar.
Daha fazla bilgiH
Hıçkırık
Diyaframın kısa ve istemsiz kasılmaları; yenidoğanlarda çok sık görülür ve genellikle zararsızdır.
Daha fazla bilgiHorlama
Üst solunum yollarının kısmen tıkanması nedeniyle uykuda sesli nefes alma; soğuk algınlığında çoğu zaman geçicidir ama düzenli oluyorsa doktora gösterilmelidir.
Daha fazla bilgiI
Isırma
Küçük çocukların heyecan, hayal kırıklığı veya kendini kelimelerle ifade edememe nedeniyle başkalarını ısırması; en sık 1-3 yaş arasında görülür.
Daha fazla bilgiİ
İfade edici dil
Düşünce ve ihtiyaçları sesler, jestler, kelimeler ve cümlelerle anlatabilme becerisi.
Daha fazla bilgiİnce motor beceriler
Kavrama, nesneyi bir elden diğerine geçirme, küçük parçaları alma gibi el ve parmaklardaki küçük kasların kullanıldığı hareketler.
Daha fazla bilgiİşaret etme
Bir şey istemek veya ilgisini birisiyle paylaşmak için işaret parmağını kullanma; genellikle 12-15. aylar arasında ortaya çıkar.
Daha fazla bilgiİşbirlikli oyun
Çocukların ortak bir amaç doğrultusunda, üzerinde anlaştıkları kurallar veya rollerle birlikte oynaması; genellikle okul öncesi yıllarda gelişir.
Daha fazla bilgiİşitme taraması
İşitme kaybını erken fark etmek için yaşamın ilk günlerinde veya haftalarında yapılan kısa ve ağrısız test.
Daha fazla bilgiJ
Jestler
Bebeğin konuşmadan önce iletişim kurmak için kullandığı el sallama, kucağa alınmak için kollarını kaldırma, "hayır" anlamında başını sallama gibi beden hareketleri; çoğu 9-12. aylar arasında ortaya çıkar.
Daha fazla bilgiK
Kaba motor beceriler
Baş kontrolü, dönme, oturma, emekleme ve yürüme gibi vücudun büyük kaslarının kullanıldığı hareketler.
Daha fazla bilgiKalça displazisi (GKD)
Kalça ekleminin normal gelişmediği durum; yenidoğan muayenelerinde ve gerektiğinde ultrasonla kontrol edilir.
Daha fazla bilgiKanguru bakımı
Ebeveyn ile bebek arasındaki ten tene temasın uzun süreli ve düzenli olarak uygulanması; özellikle prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde kullanılır.
Daha fazla bilgiKarın üstü zamanı
Boyun, omuz ve sırt kaslarını güçlendirmek için bebeğin uyanıkken ve gözetim altında yüzüstü yatırılması.
Daha fazla bilgiKarşılıklı etkileşim
Bebeğin bir sinyal gönderip yetişkinin bakış, söz veya dokunuşla yanıt verdiği karşılıklı alışverişler; Harvard Çocuk Gelişimi Merkezi bunları beyin mimarisinin kurulması için temel kabul eder.
Daha fazla bilgiKelime patlaması
Çocuğun kullandığı kelime sayısının hızla arttığı dönem; çoğu zaman 18. ay civarında başlar.
Daha fazla bilgiKolik
Sağlıklı bir bebeğin belirgin bir neden olmadan uzun süre ve yatıştırılamayacak şekilde ağlaması; klasik tanımı en az 3 hafta boyunca, haftada 3 günden fazla, günde 3 saatten uzun ağlamadır.
Daha fazla bilgiKolostrum
Doğumdan sonraki ilk günlerde salgılanan koyu, sarımsı ilk süt; az miktarda gelir ama antikorlar ve koruyucu maddeler açısından zengindir.
Daha fazla bilgiKonak
Bebeğin saçlı derisinde görülen sarımsı, yağlı ve pul pul kabuklanma (seboreik dermatit); zararsızdır ve genellikle kendiliğinden geçer.
Daha fazla bilgiKonuşma gecikmesi
Küçük çocuğun konuşmasının yaşıtlarının gerisinde kalması; sık kullanılan ölçüt 2 yaşında yaklaşık 50 kelimeden az kullanması veya iki kelimelik cümle kurmamasıdır.
Daha fazla bilgiKortizol
Böbrek üstü bezlerinden salgılanan, vücudun strese yanıt vermesine ve enerjiyi düzenlemesine yardımcı olan hormon; bebeklerde sabahları yüksek olduğu günlük düzeni ilk aylarda gelişir.
Daha fazla bilgiKulak enfeksiyonu (orta kulak iltihabı)
Çoğunlukla soğuk algınlığının ardından gelişen orta kulak enfeksiyonu; huzursuzluk, ateş, uyku bozukluğu ve kulağı çekiştirme görülebilir.
Daha fazla bilgiKundaklama
Bebeğin kalçaları rahatça hareket edebilecek şekilde ince bir örtüyle sıkıca sarılması; bebek dönmeye çalışma belirtileri gösterdiğinde bırakılmalıdır.
Daha fazla bilgiKüme beslenme
Bebeğin birkaç saat boyunca, sıklıkla akşamları, çok sık beslenmek istemesi; ilk haftalarda yaygındır.
Daha fazla bilgiL
Lanugo
Anne karnında bebeğin vücudunu kaplayan ince, yumuşak tüyler; prematüre bebeklerde doğumda sıklıkla görülür ve ilk haftalarda dökülür.
Daha fazla bilgiLohusa hüznü
Pek çok annenin doğumdan sonraki ilk günlerde yaşadığı ağlamaklılık, duygusal dalgalanma ve endişe hali; genellikle iki hafta içinde kendiliğinden geçer.
Daha fazla bilgiM
Mastit
En sık emzirme döneminde görülen, memede bölgesel ağrı, kızarıklık, şişlik ile birlikte yüksek ateş ve titreme gibi grip benzeri sistemik belirtilerle seyreden meme dokusu enflamasyonudur.
Daha fazla bilgiMekonyum
Yenidoğanın koyu yeşil-siyah renkli, yapışkan ilk dışkısı; genellikle doğumdan sonraki ilk 24-48 saat içinde çıkar.
Daha fazla bilgiMelatonin
Çoğunlukla karanlıkta salgılanan ve vücuda gece olduğunu bildiren hormon; bebekler 2-3. aylar civarında melatonini düzenli bir günlük ritimle üretmeye başlar.
Daha fazla bilgiMış gibi oyun (hayali oyun)
Çocuğun durumları canlandırdığı veya bir bloku telefon gibi kulağına tutmak gibi bir nesneyi başka bir şeymiş gibi kullandığı oyun; genellikle 18 ay ile 2 yaş arasında ortaya çıkar.
Daha fazla bilgiMizaç
Bebeğin etkinlik düzeyi, uyum yeteneği ve duygularının yoğunluğu gibi dünyaya doğuştan gelen tepki verme biçimi.
Daha fazla bilgiMoro refleksi
Ani bir ses veya düşme hissiyle bebeğin kollarını iki yana açıp ardından göğsüne doğru topladığı irkilme refleksi; genellikle 4-6. aylarda kaybolur.
Daha fazla bilgiN
Nesne sürekliliği
Nesnelerin ve kişilerin görünmediklerinde de var olmaya devam ettiğini kavrama; Jean Piaget tarafından tanımlanmıştır ve genellikle 6-9. aylar arasında gelişir.
Daha fazla bilgiO
Oda paylaşımı
Bebeğin ebeveynlerin odasında ama ayrı bir uyku yüzeyinde uyuması; Amerikan Pediatri Akademisi bunu ideal olarak en az ilk 6 ay boyunca önerir.
Daha fazla bilgiOrtak dikkat
Bebek ile yetişkinin aynı nesneye veya olaya birlikte odaklanıp bu ilgiyi paylaşması; genellikle 9-12. aylar arasında yerleşir ve dil gelişiminin temel taşlarından biridir.
Daha fazla bilgiOtizm spektrum bozukluğu
Sosyal iletişim ve etkileşimdeki farklılıklar ile tekrarlayıcı davranışlar ve sınırlı ilgi alanlarıyla tanımlanan, belirtileri çoğu zaman ilk iki yılda ortaya çıkan gelişimsel bir durum.
Daha fazla bilgiOturma
Bebeğin önce destekle, sonra desteksiz dik oturabilmesi; desteksiz oturma genellikle 9. aya kadar kazanılır.
Daha fazla bilgiÖ
Öfke nöbeti
Küçük çocuğun yoğun duygularını ağlayarak, bağırarak veya kendini yere atarak dışa vurduğu patlama; en sık 1-3 yaş arasında görülür.
Daha fazla bilgiÖğürme refleksi
Fazla büyük veya ağzın çok gerisine kaçan lokmayı ağzın önüne doğru iten koruyucu refleks; bebek ek gıdaya başladığında olağandır.
Daha fazla bilgiP
Pamukçuk
Bebeğin dilinde ve yanaklarının iç yüzünde kolayca silinmeyen beyaz lekelere yol açan, emziren annenin meme uçlarını da etkileyebilen mantar enfeksiyonu.
Daha fazla bilgiParalel oyun
Çocukların benzer oyuncaklarla yan yana ama birbiriyle doğrudan etkileşmeden oynaması; en belirgin olarak 2-3 yaş arasında görülür.
Daha fazla bilgiPersentil
Çocuğun bir ölçümünün aynı yaş ve cinsiyetteki çocuklarla nasıl karşılaştırıldığını gösteren, büyüme eğrisindeki sayı; örneğin 30. persentil, yaşıtlarının %30'undan büyük olmak demektir.
Daha fazla bilgiPişik
Nem ve sürtünme nedeniyle bez bölgesinde oluşan kızarık ve tahriş olmuş cilt; sık bez değişimi, cildi havalandırma ve bariyer krem çoğu zaman yeterlidir.
Daha fazla bilgiPozisyonel plajiyosefali (yassı baş)
Bebeğin uzun süre hep aynı pozisyonda yatması nedeniyle başının bir bölgesinin düzleşmesi.
Daha fazla bilgiR
Refleksler (doğumsal refleksler)
Arama, emme, yakalama ve Moro refleksi gibi bebeklerin doğuştan sahip olduğu otomatik hareketler; çoğu beyin olgunlaştıkça kaybolur.
Daha fazla bilgiReflü
Mideden gelen sütün yemek borusuna ve ağza geri çıkması; bebeklerde çok yaygındır ve genellikle ilk yıl içinde azalır.
Daha fazla bilgiRehberli oyun
Çocuğun yönettiği ama yetişkinin malzeme hazırlayarak, soru sorarak veya ipucu vererek nazikçe bir öğrenme hedefine yönlendirdiği oyun.
Daha fazla bilgiRSV (respiratuvar sinsityal virüs)
Çoğu çocuğun 2 yaşına kadar geçirdiği, genellikle soğuk algınlığı belirtileri yapan ama küçük bebeklerde bronşiyolite yol açabilen yaygın solunum yolu virüsü.
Daha fazla bilgiRutin (uyku rutini)
Bebeğin uykuya hazırlanmasına yardımcı olmak için her akşam aynı sırayla tekrarlanan banyo, pijama, kitap, ninni gibi kısa ve sakin etkinlikler dizisi.
Daha fazla bilgiS
Sakinleştirme
Ağlayan veya huzursuzlanan bebeği kucağa alma, sallama, "şşş" sesi, emzik veya ten tene temas gibi yollarla yatıştırma.
Daha fazla bilgiSarsılmış bebek sendromu
Bebeğin şiddetle sarsılması sonucu oluşan, körlük, nöbet, kalıcı engellilik veya ölüme yol açabilen ciddi beyin hasarı.
Daha fazla bilgiSeçici yeme (yeme seçiciliği)
Çocuğun yalnızca sınırlı sayıda yiyeceği kabul edip yenilerini reddetmesi; en sık 2-6 yaş arasında görülür.
Daha fazla bilgiSembolik oyun
Çocuğun bir muzu telefon gibi kullanmak gibi bir nesneyi, hareketi veya kelimeyi başka bir şeyin yerine koyduğu oyun; soyut düşünmenin erken bir işaretidir.
Daha fazla bilgiSessiz uyku (NREM uykusu)
Bebeğin hareketsiz yattığı, yavaş ve düzenli nefes aldığı derin uyku evresi.
Daha fazla bilgiSınır koyma
Çocuğa güvenli ve kabul edilebilir davranışın sınırlarını sakin, açık ve tutarlı biçimde göstermek.
Daha fazla bilgiSirkadiyen ritim
Uykuyu, hormonları ve vücut ısısını düzenleyen yaklaşık 24 saatlik iç biyolojik saati; bebeklerde 2-3. aylar civarında gelişmeye başlar.
Daha fazla bilgiSosyal duygusal gelişim
Çocuğun ilişki kurma, duyguları anlama ve ifade etme, duygularını ve davranışlarını yönetme becerilerinin gelişimi.
Daha fazla bilgiSosyal gülümseme
Bebeğin bir yüze veya sese karşılık bilerek gülümsemesi; genellikle 2. ay civarında ortaya çıkar.
Daha fazla bilgiSosyal referans alma
Bebeğin alışık olmadığı bir durumda nasıl tepki vereceğine karar vermek için ebeveyninin yüzüne bakması; genellikle 9-12. aylar civarında görülür.
Daha fazla bilgiT
Taklit
Bebeğin başkalarının yüz ifadelerini, seslerini ve hareketlerini tekrarlaması; bebeklerin öğrenmesinin en temel yollarından biridir.
Daha fazla bilgiTalep üzerine beslenme
Bebeği saate veya belirli bir miktara göre değil, açlık ve tokluk işaretlerine göre beslemek.
Daha fazla bilgiTelegrafik konuşma
"Anne gel", "topu ver" gibi küçük dil bilgisi öğelerini atlayan, iki veya üç temel kelimeden oluşan ilk cümleler; genellikle 2 yaş civarında ortaya çıkar.
Daha fazla bilgiTen tene temas
Yalnızca bezi olan bebeğin doğrudan ebeveynin çıplak göğsüne yatırılması; bebeğin vücut ısısını ve solunumunu düzenlemeye yardımcı olur ve emzirmeyi destekler.
Daha fazla bilgiTopuk kanı taraması
Yenidoğanın topuğundan alınan birkaç damla kanla fenilketonüri ve konjenital hipotiroidi gibi nadir ama tedavi edilebilir hastalıkların taranması.
Daha fazla bilgiTortikolis
Boyun kaslarındaki gerginlik nedeniyle bebeğin başını bir yana eğip çenesini diğer yana çevirdiği durum.
Daha fazla bilgiTutunarak yürüme (sıralama yapma)
Mobilyalara tutunarak yana doğru adım atma; genellikle 9-12. aylar arasında başlar ve bağımsız yürümeden önce gelir.
Daha fazla bilgiTuvalet eğitimi
Bez yerine lazımlık veya tuvalet kullanmayı öğrenme; çoğu çocuk 2-3 yaş arasında buna hazır olur.
Daha fazla bilgiU
Uyanıklık penceresi
Bebeğin iki uyku arasında rahatça uyanık kalabildiği süre için kullanılan popüler ifade; bu süre yaşla uzar.
Daha fazla bilgiUyku arkadaşı (geçiş nesnesi)
Çocuğun bağlandığı ve özellikle ayrılık anlarında ve uyku zamanında teselli bulmak için kullandığı battaniye, peluş oyuncak veya benzeri eşya.
Daha fazla bilgiUyku döngüsü
Bebeklerde yaklaşık 40-60 dakika süren, aktif ve sessiz uykudan oluşan, tekrarlayan uyku dizisi; döngü aralarındaki kısa uyanmalar normaldir.
Daha fazla bilgiUyku eğitimi
Bebeğin kendi kendine uykuya dalmayı öğrenmesine yardımcı olan yöntemlerin genel adı; çoğu uzman 4-6. aydan önce önermez.
Daha fazla bilgiUyku geçişi
Çocuğun gündüz uykularından birini bıraktığı, örneğin iki uykudan teke geçtiği dönem; geçici huzursuzluk ve daha erken yatma ihtiyacı sık görülür.
Daha fazla bilgiUyku ilişkilendirmesi
Bebeğin uykuya dalmayla bağdaştırdığı ve gece uyandığında yeniden uyumak için ihtiyaç duyabileceği emme, sallanma veya emzik gibi koşullar.
Daha fazla bilgiUyku ipuçları
Esneme, göz ovuşturma, boşluğa bakma veya huzursuzlanma gibi bebeğin yorulduğunu gösteren işaretler.
Daha fazla bilgiUyku regresyonu (uyku gerilemesi)
İyi uyuyan bir bebeğin uykusunun bir süreliğine bozulduğu dönem için kullanılan popüler ifade.
Daha fazla bilgiV
Verniks
Anne karnında bebeğin cildini koruyan beyaz, peynir kıvamında tabaka; doğumdan sonra kalan kısmı kendiliğinden emilir.
Daha fazla bilgiY
Yabancı kaygısı
Bebeğin tanımadığı kişilere karşı çekingenleşmesi veya tedirgin olması; çoğu zaman 8-9. aylar civarında başlar ve gelişimin normal bir evresidir.
Daha fazla bilgiYatak paylaşımı
Bebeğin ebeveyniyle aynı yatakta uyuması; Amerikan Pediatri Akademisi uyku sırasında ölüm riskini artırdığı için önermez.
Daha fazla bilgiYenidoğan sarılığı
Bilirubin birikmesi nedeniyle yenidoğanın cildinin ve göz aklarının sararması; ilk haftada yaygındır.
Daha fazla bilgiYenidoğan taramaları
Doğumdan kısa süre sonra tüm bebeklere yapılan, topuk kanı taraması, işitme taraması ve birçok ülkede kalp hastalıkları için nabız oksimetrisini kapsayan, tedavi edilebilir durumları erken bulmayı amaçlayan testler.
Daha fazla bilgiYürüme
Destek almadan bağımsız adımlar atma; bazı bebekler 9-10. aylarda, bazıları 18. aya yakın yürümeye başlar.
Daha fazla bilgiYürüteç
Bebeğin içinde oturup ayaklarıyla iterek ilerlediği tekerlekli araç; Amerikan Pediatri Akademisi düşme ve yaralanma riski nedeniyle kullanılmamasını önerir.
Daha fazla bilgi